Deze zomer belde een klant: bij het openen van de website verscheen een foutmelding. Achter die melding zat meer dan een pagina die niet meer werkte. Het was een WordPress-site die jarenlang niet was onderhouden, en aanvallers die tot in de kern van WordPress waren geraakt.
In juni en juli hielpen we bij nog een paar gehackte sites. Niet al die sites stonden bij ons gehost, en een deel werd gebouwd en beheerd door een ander webbureau. Dat is geen drempel: ook als je website niet bij PDSS gehost is, of door iemand anders beheerd wordt, helpen we je verder — tegen betaling.
Drie dossiers, drie verschillende situaties. Hieronder elk apart: wat er gebeurde, hoe we het aanpakten, en wat we ervan leerden.
1. Een KMO-site die jarenlang niet was bijgewerkt
Wat er gebeurde
De site was van een KMO. WordPress stond nog op een versie uit eind 2020; de huidige versie is 7.0. Op de hosting — die niet van ons was — draaide PHP 7.3, de software op de server waarop WordPress werkt. Voor updates is minstens PHP 7.4 nodig, en bij ons draait standaard 8.0 of hoger. Licenties van betalende plugins waren niet meer verlengd, en die kregen dus ook geen beveiligingsupdates meer.
Aanvallers kwamen binnen via bekende lekken in die oude versies. De infectie zat tot in de core: de basisbestanden van WordPress zelf. Dit was meer dan een paar malafide bestandjes weghalen. Wij hadden geen werkend beheerdersaccount meer; de klant vond nog een oude login. Het goede nieuws: we geraakten er nog in.
Hoe we het aanpakten
Op dag één namen we een audit en een back-up, en exporteerden we alles. Die back-up zetten we lokaal aan en analyseerden we met AI-hulp, zodat we konden zien wat er aan de hand was. Ondertussen kwam er een tijdelijke landingspagina online.
Op dag twee installeerden we een propere WordPress. Eerst versie 6.8, de laatste die nog op PHP 7.3 kon draaien. Daarna zetten we de opgekuiste site terug. De website werkte weer, maar waterdicht was ze nog niet zolang de oude PHP bleef staan. De klant kreeg een rapport in mensentaal: wat er gebeurd was en hoe we het hadden opgelost.
Op dag drie wilden we PHP optrekken, maar dat ging niet via het hostingpaneel; de klant moest het bij de hostingpartij navragen. Daarna brachten we PHP trapsgewijs naar 8.5, herschreven we een verouderde widget voor PHP 8 en hoger, en werkten we WordPress, plugins en PHP volledig bij. Een week later kuisten we de back-upmap op en haalden we de laatste schone back-up lokaal op, buiten de server. Alles samen duurde het ongeveer zes uur; we hadden het op vier geschat.
De les
Niet updaten is de nummer 1-oorzaak. Een WordPress-versie van jaren geleden en plugins zonder geldige licentie: aanvallers zoeken niet naar jouw bedrijf in het bijzonder. Ze zoeken naar bekende lekken in oude software. En zolang de PHP op de hosting te oud blijft, kan je WordPress soms niet eens bijwerken. De updates zelf worden dan geblokkeerd.
2. Twee sites van een ander webbureau, op onze hosting
Wat er gebeurde
Eind juni lagen twee WordPress-sites eruit. Ze werden gebouwd en beheerd door een ander webbureau dat PDSS als hostingpartner gebruikt, en stonden dus op onze infrastructuur, samen met honderden andere sites. Bezoekers kregen een lege pagina; het beheerscherm werkte nog. Er stonden vreemde, gedeactiveerde plugins en onbekende PHP-bestanden in de hoofdmap. Het bureau vond de problemen zelf tijdens een routinecontrole en riep onze hulp in.
Hoe we het aanpakten
Het bureau had al heel wat geprobeerd: plugins en bestanden manueel verwijderen, webadressen vernieuwen, de cache legen, de website-adressen nakijken, en een back-up terugzetten over de bestaande installatie heen. Niets daarvan hielp. Wat wél werkte: de hele installatie wissen, een lege WordPress zetten, en pas daarna de back-up terugplaatsen. De databanken waren schoon; de besmetting zat puur in de bestanden. Een back-up over een geïnfecteerde installatie heen laat die malafide bestanden staan.
Wij keken de back-ups en de databankkopieën na, ongeveer anderhalf uur werk. De beveiliging had grotendeels standgehouden: honderden inlogpogingen, ook vanuit botnets (netwerken van gekaapte computers), maar niemand kwam binnen met een wachtwoord — dankzij de firewall en tweestapsverificatie (2FA), waarbij je naast je wachtwoord een extra code ingeeft.
Slechts twee van de honderden sites op onze servers waren geraakt, dus geen besmetting van de hele server. De oorzaak zat in iets dat net díé sites deelden: waarschijnlijk een gecompromitteerd centraal beheeraccount of een API-sleutel van een beheertool (een digitale toegangssleutel), of één kwetsbare plugin die ze gemeen hadden.
De les
Wat je tussen sites deelt, deel je ook als risico. Een centraal beheerkanaal of één kwetsbare plugin kan meerdere sites tegelijk raken. En opkuisen is meer dan een back-up over de oude site heen zetten: als de infectie in de bestanden zit, moet je van een schone installatie vertrekken.
Het goede nieuws: een actieve firewall — die écht blokkeert, niet alleen meekijkt — en tweestapsverificatie houden heel wat tegen. Bij deze twee sites kwam niemand binnen via een wachtwoord. En regelmatig controleren loont: het bureau zag het probleem zelf, nog voor er meer schade was.
3. Een site met een verdoken wachtwoorddief
Wat er gebeurde
Begin juli kwam een derde site bij. Daar hadden aanvallers onbekende beheerdersaccounts aangemaakt en schadelijke code in bestanden én in de databank gezet. Ze hadden ook een stukje code geplaatst dat elke inlogpoging naar een extern adres doorstuurde. Wie inlogde, gaf ongemerkt zijn wachtwoord door. Er stonden dertien updates open.
Hoe we het aanpakten
We kuisten de site dezelfde dag op, in ongeveer tweeënhalf uur: logs nagelezen, site terug online. De toegangspoort was waarschijnlijk een filemanager, een plugin om bestanden op de server te beheren en bekend als riskant. Omdat die code elke login had onderschept, moesten alle wachtwoorden worden vernieuwd.
De les
Een filemanager die je tijdelijk installeert en laat staan, is een gekende toegangspoort. En als er code heeft gestaan die logins onderschepte, zijn de oude wachtwoorden niet meer te vertrouwen. Ook hier gold: openstaande updates zijn openstaande deuren.
Wat jij zelf kan doen
Drie verschillende dossiers, maar de rode draad is dezelfde: niet updaten, en deuren die open blijven staan. Dit is de checklist die we aan klanten meegeven:
Houd alles bij. WordPress zelf, elke plugin en elk thema, en zeker de plugins waarmee je de site beheert of back-ups maakt. Openstaande updates zijn openstaande deuren. Bij onze Managed Webhosting-klanten doen wij dit voor jou.
Beveilig je centrale beheer extra. Beheer je meerdere sites via één tool of account, dan is dat account veel waard voor een aanvaller. Vernieuw regelmatig het account en de API-sleutels, en zet tweestapsverificatie aan. Bij onze Managed Webhosting-klanten doen wij dit voor jou.
Installeer alleen plugins en thema's uit officiële bronnen. Nooit "nulled" versies: illegaal gekopieerde betaalde plugins, die vaak al malware bevatten. Ruim ongebruikte plugins op, en kijk zelfgeschreven stukjes code (snippets) na. Dit geldt vooral als de site niet door ons is gebouwd. Als wij een site voor je uitbouwen, houden we rekening met plugins die "do's" zijn en "don'ts".
Houd je firewall écht actief. Niet in "learning mode", waarbij de firewall vooral observeert en nog niet alles tegenhoudt. Zet ook bescherming aan tegen herhaalde inlogpogingen (brute force). Bij onze Managed Webhosting-klanten doen wij dit voor jou.
Bewaar back-ups ook buiten de server. Host je niet bij ons met Managed Webhosting? Bewaar dan ook een kopie buiten de server. Een back-up die alleen op dezelfde hosting staat, helpt je minder als die server zelf geraakt is — of als de back-upmap mee is geïnfecteerd.
Gebruik riskante plugins alleen tijdelijk. Een filemanager is handig om snel een bestand te plaatsen, maar haal hem daarna weer weg.
Na een opkuis: begin schoon. Zet verse bestanden, vernieuw alle wachtwoorden en de beveiligingssleutels van WordPress. Heeft er code gestaan die logins onderschepte, dan zijn de oude wachtwoorden niet meer te vertrouwen.
Bij PDSS onderhouden we websites en webshops met managed updates: wij houden je site bij, zodat jij daar niet zelf achteraan moet. Dat hoort bij Websites & webshops.
Twijfel je over jouw site, of is er al iets mis? Bel ons op 015 790 650 of mail support@pdss.eu. We kijken het samen na.